Du khách Việt làm chủ AI mà vẫn giữ “gu” riêng khi đi du lịch như thế nào?
Những con số này cho thấy AI không còn là khái niệm xa lạ trong du lịch. Nó đang đi vào những thao tác rất đời thường: hỏi nên đi đâu vào cuối tuần, cần chuẩn bị gì khi đến một điểm đến mới, nên chọn khách sạn gần trung tâm hay gần thiên nhiên, hoặc làm sao để một lịch trình ba ngày hai đêm vừa đủ trải nghiệm, vừa không quá mệt.
Điều thú vị là AI không thay thế hoàn toàn cảm hứng cá nhân. Ngược lại, nếu biết sử dụng đúng cách, AI có thể giúp du khách nhìn rõ hơn “gu” của mình: thích chậm hay nhanh, thích nghỉ dưỡng hay khám phá, thích không gian bản địa hay tiện nghi hiện đại, thích đi theo các điểm nổi tiếng hay tìm những ngóc ngách ít người biết.
Khi AI trở thành “bản nháp” của chuyến đi
Theo dữ liệu Booking.com cung cấp, trong nhóm du khách Việt đã từng dùng AI, 50% sử dụng công nghệ này để tìm gợi ý hoạt động trong chuyến đi, bao gồm điểm tham quan, nhà hàng và những trải nghiệm có thể làm tại điểm đến. Đây cũng là cách dùng phổ biến nhất, phản ánh nhu cầu rất rõ của du khách: không chỉ cần biết “đi đâu”, mà còn muốn biết “đến đó thì làm gì cho đáng”.
Ở góc nhìn lữ hành, đây là một thay đổi đáng chú ý. Các doanh nghiệp du lịch từng quen với việc tư vấn trọn gói cho khách hàng nay đứng trước một lớp du khách chủ động hơn. Họ có thể đã dùng AI để phác thảo lịch trình, so sánh cung đường, đọc trước về điểm đến, thậm chí tự đặt ra những tiêu chí khá cụ thể trước khi liên hệ công ty tour.
Một đại diện doanh nghiệp lữ hành có thể nhìn nhận xu hướng này theo hướng tích cực: AI không làm giảm vai trò của người làm tour, mà buộc doanh nghiệp phải tư vấn sâu hơn, thật hơn và có giá trị hơn. Khi du khách đã có “bản nháp” từ AI, điều họ cần ở doanh nghiệp không chỉ là thông tin cơ bản, mà là kinh nghiệm thực địa, khả năng xử lý rủi ro, sự am hiểu văn hóa địa phương và những kết nối mà công cụ số chưa thể thay thế.
Điều này cũng lý giải vì sao 46% du khách Việt dùng AI để so sánh và đánh giá các phương án di chuyển khác nhau. Với một chuyến đi, phần di chuyển thường là khâu dễ gây mệt mỏi nhất: bay giờ nào, nối chuyến ra sao, đi tàu hay thuê xe, quãng đường có quá dài không, nên sắp xếp điểm tham quan theo tuyến nào để tránh vòng vèo. Đây là những việc AI có thể xử lý nhanh, giúp du khách tiết kiệm thời gian trước khi ra quyết định cuối cùng.
Tương tự, 43% du khách sử dụng AI để tìm kiếm nơi lưu trú, thông qua việc tra cứu, sàng lọc khách sạn, căn hộ cho thuê hoặc các chỗ nghỉ phù hợp. Với ngành khách sạn, điều này mở ra một thách thức mới: hình ảnh đẹp và giá tốt chưa đủ. Các cơ sở lưu trú cần mô tả rõ hơn bản sắc, trải nghiệm, vị trí, tiện ích và đối tượng khách phù hợp, bởi AI chỉ có thể gợi ý tốt khi dữ liệu đầu vào đủ rõ và đủ đáng tin cậy.
Một nhà quản lý khách sạn có thể xem AI như một “bộ lọc đầu tiên” trước khi khách chạm đến thương hiệu. Nếu thông tin về khách sạn trên các nền tảng số thiếu nhất quán, hình ảnh không cập nhật, mô tả nghèo nàn hoặc đánh giá của khách chưa được phản hồi chuyên nghiệp, khả năng xuất hiện trong các gợi ý phù hợp sẽ bị ảnh hưởng. Trong kỷ nguyên AI, chất lượng dịch vụ vẫn là gốc, nhưng chất lượng dữ liệu cũng trở thành một phần của năng lực cạnh tranh.
Du khách vẫn muốn tự quyết định chuyến đi của mình
Dù mức độ đón nhận AI đang tăng, không phải du khách nào cũng sẵn sàng giao chuyến đi của mình cho công nghệ. Trong số những người chưa từng dùng AI, 34% cho biết họ thích tự tay lên lịch trình và không có nhu cầu cần AI hỗ trợ. Đây là một tỷ lệ đáng chú ý, bởi nó cho thấy với nhiều người, niềm vui của du lịch bắt đầu từ trước khi lên đường.
Có người thích cảm giác ngồi hàng giờ đọc review, đánh dấu điểm đến trên bản đồ, xem video trải nghiệm, hỏi bạn bè từng đi, rồi tự thiết kế một lịch trình mang dấu ấn cá nhân. Với họ, quá trình chuẩn bị không phải là gánh nặng, mà là một phần của chuyến đi. AI nếu được dùng không khéo có thể khiến hành trình trở nên quá trơn tru, quá tối ưu, nhưng lại thiếu cảm giác háo hức của sự tự khám phá.
31% du khách Việt ưu tiên tư vấn và đề xuất từ trải nghiệm thực tế của người đi trước. Điều này phản ánh một đặc điểm quen thuộc của thị trường du lịch Việt Nam: niềm tin vào “người thật, trải nghiệm thật” vẫn rất lớn. Một lời khuyên từ bạn bè, một bài viết có quan sát chi tiết, một nhận xét chân thành về món ăn, dịch vụ hay cách ứng xử tại điểm đến đôi khi có sức thuyết phục hơn nhiều so với một lịch trình được AI sắp xếp hoàn hảo.
30% du khách thừa nhận họ chưa quá quen với việc sử dụng AI trong lên kế hoạch du lịch. Đây là khoảng trống kỹ năng số, nhưng cũng là cơ hội để các nền tảng du lịch, doanh nghiệp lữ hành và cơ quan quản lý điểm đến hướng dẫn du khách sử dụng công nghệ một cách dễ hiểu, an toàn và có trách nhiệm.
Từ góc độ quản lý du lịch, AI nên được nhìn nhận như một công cụ hỗ trợ nâng cao chất lượng trải nghiệm, chứ không phải một “người quyết định” thay du khách. Công nghệ có thể giúp phân phối thông tin nhanh hơn, gợi ý thông minh hơn, cá nhân hóa tốt hơn; nhưng cảm xúc, lựa chọn cuối cùng và trách nhiệm với điểm đến vẫn thuộc về con người.
“Gu” du lịch nằm ở cách đặt câu hỏi
Một trong những điểm đáng chú ý nhất trong dữ liệu Booking.com là 49% du khách được khảo sát cho biết kết quả nhận được từ AI có mức độ cá nhân hóa cao, phù hợp với phong cách và sở thích du lịch riêng của họ. Điều này cho thấy AI không chỉ trả lời tốt hơn khi công nghệ phát triển, mà còn phụ thuộc rất lớn vào cách du khách đặt câu hỏi.
Thay vì hỏi chung chung: “Đi Đà Lạt ba ngày nên đi đâu?”, du khách có thể yêu cầu cụ thể hơn: “Tôi muốn một lịch trình Đà Lạt ba ngày dành cho người thích quán cà phê có kiến trúc đẹp, không thích điểm quá đông, ưu tiên trải nghiệm văn hóa địa phương, mỗi ngày không di chuyển quá 40 km”. Cùng một điểm đến, cách đặt câu hỏi khác nhau sẽ tạo ra những chuyến đi rất khác nhau.
Đây chính là “nghệ thuật” mới của việc lên kế hoạch du lịch bằng AI. Người có gu không phải là người từ chối công nghệ, mà là người biết dùng công nghệ để làm rõ gu của mình. AI có thể gợi ý, nhưng du khách cần biết mình thích gì, không thích gì, ngân sách ra sao, sức khỏe thế nào, đi cùng ai, cần nhịp độ nhanh hay chậm, muốn nghỉ dưỡng hay khám phá.
Theo dữ liệu Xu hướng Du lịch 2026 của Booking.com, 47% du khách Việt dùng AI để nghiên cứu điểm đến, bao gồm tìm sách báo, phim ảnh, bối cảnh văn hóa địa phương hoặc các thông tin chuyên sâu về nơi đã đặt. Đây là tín hiệu tích cực, bởi nó cho thấy du khách không chỉ tìm chỗ chơi, chỗ ăn, chỗ ngủ, mà còn muốn hiểu câu chuyện phía sau điểm đến.
41% sử dụng AI để chuẩn bị trước chuyến đi, như lập danh sách hành lý, tìm hiểu lưu ý an toàn, phong tục tập quán và quy tắc ứng xử của người dân địa phương. Với những điểm đến có bản sắc văn hóa riêng, đặc biệt là vùng đồng bào dân tộc thiểu số, di sản, làng nghề hoặc không gian tâm linh, đây là cách tiếp cận rất cần thiết. Một chuyến đi có “gu” không chỉ là chụp ảnh đẹp, mà còn là biết tôn trọng nơi mình đặt chân đến.
AI giúp tiết kiệm thời gian, con người giữ phần cảm xúc
Trong thực tế, phần lớn du khách không cần AI làm thay toàn bộ chuyến đi. Họ cần AI xử lý những phần mất thời gian nhất: so sánh phương tiện, tính toán cung đường, gợi ý khung lịch trình, tìm ưu đãi, nhắc các lưu ý cần chuẩn bị. Theo Booking.com, 41% du khách Việt dùng AI để quản lý ngân sách và tìm ưu đãi; 41% dùng để tìm hiểu phương tiện di chuyển; 41% dùng để lựa chọn điểm đến; 42% dùng để xây dựng lịch trình chi tiết.
Những con số này cho thấy vai trò phù hợp nhất của AI trong du lịch hiện nay là “trợ lý hậu trường”. AI có thể làm nhanh phần sắp xếp, lọc dữ liệu, gợi ý phương án; còn du khách vẫn là người chọn nhịp điệu, điểm dừng, trải nghiệm đáng ưu tiên và những khoảnh khắc muốn giữ lại.
Ở góc độ doanh nghiệp lữ hành, đây cũng là thời điểm để thiết kế sản phẩm linh hoạt hơn. Thay vì chỉ bán tour cố định, doanh nghiệp có thể cung cấp các gói tư vấn cá nhân hóa, tour bán phần, dịch vụ bản địa, trải nghiệm chuyên đề hoặc lịch trình mở. Khi du khách đã quen tự tìm hiểu bằng AI, họ sẽ đánh giá cao những sản phẩm có chiều sâu, có câu chuyện và có khả năng điều chỉnh theo nhu cầu riêng.
Với khách sạn, xu hướng này đặt ra yêu cầu cá nhân hóa dịch vụ rõ hơn. Một du khách đã dùng AI để chọn nơi lưu trú có thể đến khách sạn với kỳ vọng cụ thể: phòng yên tĩnh để nghỉ dưỡng, không gian làm việc từ xa, bữa sáng địa phương, trải nghiệm wellness, vị trí thuận tiện để đi bộ, hoặc những gợi ý khám phá khu vực xung quanh. Khách sạn nào hiểu được “gu” của khách trước và trong chuyến đi sẽ có lợi thế lớn hơn.
Với điểm đến, AI có thể trở thành kênh lan tỏa thông tin nếu dữ liệu du lịch được chuẩn hóa, cập nhật và dễ tiếp cận. Các cơ quan quản lý cần chú trọng cung cấp thông tin chính xác về điểm tham quan, mùa đẹp, quy định địa phương, cảnh báo an toàn, sản phẩm mới, sự kiện, giao thông và ứng xử văn minh. Khi dữ liệu chính thống đủ tốt, AI sẽ có cơ sở tốt hơn để đưa ra gợi ý đúng, giảm nguy cơ du khách tiếp cận thông tin sai lệch hoặc lỗi thời.
Làm chủ AI là làm chủ lựa chọn của mình
Điều quan trọng nhất khi dùng AI để lên kế hoạch du lịch là không biến mình thành người đi theo một lịch trình được máy móc quyết định. AI có thể gợi ý “10 điểm phải đến”, nhưng không phải điểm nào cũng phù hợp với mọi du khách. AI có thể đề xuất nhà hàng nổi tiếng, nhưng chưa chắc phù hợp với khẩu vị, ngân sách hay nhu cầu trải nghiệm bản địa. AI có thể sắp xếp lịch trình dày đặc, nhưng cơ thể và cảm xúc của mỗi người lại cần những khoảng nghỉ khác nhau.
Vì vậy, một du khách thông minh nên dùng AI theo ba bước. Trước hết, hãy dùng AI để mở rộng lựa chọn: tìm điểm đến, hoạt động, nơi lưu trú, phương tiện, bối cảnh văn hóa. Tiếp theo, hãy dùng AI để thu hẹp lựa chọn theo tiêu chí cá nhân: ngân sách, thời gian, sở thích, sức khỏe, nhóm đi cùng. Cuối cùng, hãy kiểm chứng lại bằng nguồn chính thống, kinh nghiệm thực tế và cảm nhận riêng trước khi đặt dịch vụ.
Nói cách khác, AI nên là người bạn đồng hành ở giai đoạn chuẩn bị, không phải người cầm lái toàn bộ chuyến đi. Một hành trình đáng nhớ vẫn cần sự ngẫu hứng, những cuộc trò chuyện bất ngờ, một quán nhỏ tình cờ ghé vào, một buổi chiều đổi kế hoạch vì thời tiết đẹp, hay một khoảnh khắc đứng lại lâu hơn chỉ vì cảnh vật khiến mình rung động.
Du khách Việt đang bước vào một giai đoạn mới: chủ động hơn với công nghệ, nhưng cũng đòi hỏi trải nghiệm cá nhân hơn. Khi 82% tin AI giúp lên kế hoạch du lịch dễ dàng hơn, 64% cảm nhận rõ lợi ích tiết kiệm thời gian, nhưng vẫn còn nhiều người muốn tự tay thiết kế chuyến đi, câu chuyện không nằm ở việc chọn AI hay không chọn AI.
Câu chuyện nằm ở cách dùng AI mà không đánh mất bản thân.
Trong kỷ nguyên du lịch thông minh, “gu” không đối lập với công nghệ. “Gu” chính là bộ lọc cuối cùng để công nghệ phục vụ con người tốt hơn. Và có lẽ, chuyến đi lý tưởng của du khách Việt trong thời đại AI sẽ bắt đầu bằng một câu lệnh đủ rõ, nhưng kết thúc bằng những trải nghiệm đủ riêng, đủ thật và đủ cảm xúc.
