Hành trình về quê khởi nghiệp với Gạo lứt rẫy Bh.nong của Võ Thị Minh Nga (sinh năm 1988) là con đường đơn độc. Khi đó, cô không nhận được sự ủng hộ của người thân và gia đình, khi đó mẹ cô còn bắt cô lựa chọn giữa "mẹ" và "về lại thành phố". Thế nhưng, từ bàn tay trắng khởi nghiệp cô đã "ngược dòng" gây dựng lên một doanh nghiệp có nhà xưởng rộng 600m2, gọi thành công trên chương trình Shark Tank với số vốn 5 tỷ đồng cho 20% cổ phần.
Bỏ cơ hội nơi thành phố để về quê thực hiện mục tiêu thoát nghèo
Sinh ra ở một vùng quê nghèo của Quảng Nam, người ta thường gọi là nơi "chó ăn đá gà ăn muối", khi đó người dân trong làng đều định hướng con cái thoát nghèo bằng cách vào thành phố làm ăn hoặc lấy chồng đại gia. Chị chia sẻ, chị vẫn nhớ như in câu nói: "Ba má cả đời làm nông dân vất vả mà vẫn không ngóc đầu lên được, sau này con nhất định ra thành phố đổi đời".
Năm 18 tuổi chị đã không lấy chồng cũng không đi làm công nhân mà lựa chọn con đường học đại học với chuyên ngành báo chí. Khi đó, gánh nặng cơm áo gạo tiền khiến chị chưa từng một lần nghĩ mình sẽ về quê, bởi quê còn nghèo quá, về thì chẳng biết làm gì để sống.
Sau khi ra trường, chị đã ở lại TP.HCM để làm việc, theo đuổi ngành báo trong 6 năm. Chị đã làm hết mình để giành được những giải thưởng cao quý, đồng thời cũng giúp thỏa mãn đam mê của bản thân. Chị làm việc đến mức không dám có người yêu, đôi khi có những ước muốn của mình chị cũng không dám nghĩ đến.
Trong thời gian làm nghề báo, chị đã tiếp xúc với nhiều người ly hương có hoàn cảnh khó khăn, họ đều mong muốn được trở về quê nếu có công việc làm ăn ổn định. Khi đó chị cũng thầm ước nếu tự làm chủ một doanh nghiệp thì sẽ tuyển dụng họ về quê làm việc. Thời điểm đó chị mới ra trường, đối với chị đó cũng chỉ là ước mơ xa vời.
Sau đó, chị đã có cơ hội tiếp xúc và làm việc với nhiều nghệ sĩ trong giới showbiz, khi trò chuyện với họ chị nhận ra ai cũng có mong muốn được sử dụng nông sản sạch. Tuy nhiên, không dễ để họ có thể mua được những loại thực phẩm này. Lúc đó, chị đã nghĩ nếu về quê chị sẽ kinh doanh nông sản sạch, giúp bà con có việc làm ổn định ở quê mà không cần lên thành phố kiếm sống.
Vào năm 2014, sau khi hoàn thành nhiệm vụ nuôi em ăn học, chị thấy đã đến lúc thực hiện ước mơ của bản thân mình. Tuy nhiên, đến năm 2016 khi đọc được một cuốn sách nói về sự mệnh cuộc đời của những người trẻ khi về quê thì chị mới chính thức quyết tâm. Đến tháng 6 năm đó, chị đã bỏ hết mọi cơ hội tại thành phố trở về Quảng Nam để lập nghiệp.
Khi nói với ba mẹ chị không quay lại thành phố nữa ba mẹ đã không tin, chính tay mẹ chị đã sắp xếp đồ để con gái quay lại TP.HCM. Thậm chí, lúc đó mẹ đã bắt chị đứng giữa hai lựa chọn khó khăn, một là chị đi, hai là bà sẽ chết. Khi đó chị đã vừa buồn, vừa giận, vừa tủi thân. Nhưng để xoa dịu mẹ cũng như giải tỏa áp lực cho bản thân cũng như muốn dành thời gian để tìm nguyên liệu nên chị đã kéo vali đi. Nhưng lần này chị không quay về thành phố mà đi đến khu vực người đồng bào dân tộc Bh.nong để sinh sống.
Hành trình khởi nghiệp với Gạo lứt rẫy Bh.nong
Trong tay có 50 triệu đồng chị đã dành 2/3 để mua xe máy phục vụ quá trình đi lại, còn lại thì chị dùng để làm từ thiện cho trẻ em nơi đây, coi như hết sạch vốn liếng. Thời gian sống cùng với bà con đồng bào, chị tham gia hỗ trợ các đoàn từ thiện từ mọi miền tổ quốc về bản làng, khi đó chị đã nhận được nhiều ý kiến trái chiều rằng bà con trông chờ nhiều vào những đợt cứu trợ. Lúc đó, chị thấy mình quyết định về quê giúp bà con thoát nghèo là đúng đắn. Trong thời gian gắn bó với bà con nơi đây, chị được người dân giới thiệu nhiều nông sản quý. Nhận ra tiềm năng của chúng chị đã bắt đầu bán các sản vật này, số tiền kiếm được chính là số vốn góp phần vào sự ra đời của Gạo lứt rẫy Bh.nong sau này.
Khi đã xác định được hướng đi chị đã quyết tâm về nói chuyện và thuyết phục mẹ. Bà đã nguôi giận và cho chị dọn về. Chị đã bắt đầu tập thành bán các loại nông sản như nghệ, gừng, sâm, gạo rẫy, nấm... trong căn phòng ngủ rộng 15m2 của gia đình. Sau đó, bố đã giúp chị xây thêm căn phòng rộng 20m2 trên chính chuồng heo của mẹ để làm nhà kho, nhà xưởng rang gạo lứt rẫy và đóng gói các sản phẩm nông sản khác. Lúc đó, các sản phẩm đều làm dựa theo công thức dân gian khá thô sơ.
Trong quãng thời gian 2016-2018 buôn bán các nông sản, chị nhận thất các sản phẩm từ gạo rẫy như ngũ cốc, trà... được nhiều người ưa chuộng. Nhận thấy đây là nguồn nguyên liệu dồi dào, phù hợp với người tiêu dùng, chị đã tìm hiểu về giống lúa này và được người đồng bào nơi đây cho biết đó là giống lúa quý hiếm, có nhiều điểm đặc biệt.
Từ đó, chị đã xác định gạo lứt rẫy là nguyên liệu chính cho các sản phẩm của mình. Sau đó, chị đầu tư thêm máy móc, công nghệ và nghiên cứu sâu hơn để tối ưu đồng thời tạo ra sự khác biệt cho sản phẩm của mình.
Từ căn phòng chỉ rộng 20m2 do ba xây dựng chị đã bắt đầu mở rộng nhà xưởng. Vào năm 2019, chị đã chính thức thành lập công ty và đăng ký tên thương hiệu Gạo lứt rẫy Bh.nong. Đến năm 2022, chị Minh Nga đã xây dựng được nhà xưởng rộng 600m2 cùng với hệ thống máy móc, thiết bị hiện đại, tất cả đều đạt chuẩn an toàn thực phẩm và đạt chứng nhận ISO 2000:2018.
Gạo lứt rẫy Bh.nong được xem là mô hình hệ sinh thái gạo lứt vùng cao, đi tiên phong trên thị trường với nguyên liệu độc đáo, mang đậm giá trị văn hóa của người dân tộc nơi đây. Trong năm 2020, thương hiệu gạo lứt rẫy Bh.nong đã đạt được doanh thu hơn 5 tỷ đồng, lợi nhuận gần 1 tỷ đồng.
Sau đó chị đã tiếp tục đầu tư thêm máy móc hiện đại để phát triển thêm nhiều sản phẩm mới nhằm đáp ứng nhu cầu đa dạng của người tiêu dùng. Nhớ đó, doanh thu của Gạo lứt rẫy Bh.nong trong năm 2021 cao gấp đôi năm 2020. Hiện nay, thương hiệu này đã có mặt trên nhiều sàn thương mại điện tử với hơn 200 nhà phân phối, đại lý trên toàn quốc nhất là ở Hà Nội, TP.HCM. Một số sản phẩm của Bh.nong còn được xuất ngoại qua đường tiểu ngạch.
Trong giai đoạn đầu, các sản phẩm của Gạo lứt rẫy Bh.nong được bán cao hơn so với các sản phẩm khác trên thị trường. Tuy có không ít phàn nàn nhưng chị đã xác định từ đầu đối tượng của mình là những người tiêu dùng có thu nhập khá trở nên, họ quan tâm nhiều đến chất lượng và câu chuyện phía sau của sản phẩm.
Bên cạnh đó, chị cũng hiểu rằng mình là một doanh nghiệp xã hội. Doanh nghiệp của chị Minh Nga bao tiêu cho bà con nông dân với giá cao hơn, tạo công ăn việc làm ổn định cho người dân đồng thời còn giúp họ có thu nhập cao. Chính vì thế, Gạo lứt rẫy Bh.nong chấp nhận đi một nước cờ khó, bán với giá cao hơn 20% so với thị trường.
Chị Minh Nga chia sẻ, chị mong muốn trong vài năm nữa Gạo lứt rẫy Bh.nong sẽ tiếp tục lớn mạnh để tạo việc làm cho hơn 100 công nhân. Khi đó, chị sẽ để nhà xưởng hiện tại trở thành kho còn dây chuyền sẽ được đưa vào nhà xưởng ở khu công nghiệp. Nếu làm được điều này thì nhiều người dân quê chị, đặc biệt là những người phụ nữ có hoàn cảnh khó khăn sẽ có cuộc sống ổn định hơn.
Năm 2022, nhà sáng lập Minh Nga đã đưa Gạo lứt rẫy Bh.nong đến với chương trình Shark Tank để gọi vốn 3 tỷ đồng đổi lấy 10% cổ phần, trong đó chị sẽ dành ra 1 tỷ để làm truyền thông, đẩy mạnh thương hiệu của mình, giúp thúc đẩy việc kinh doanh. Sau quá trình trao đổi, thương thảo với các Shark thì chị đã quyết định nhận đầu tư của Shark Hùng Anh với số tiền cam kết đầu tư 5 tỷ cho 20% cổ phần.
