Làm nông nghiệp sạch với mô hình canh tác "5 không"
Theo Báo đầu tư, ở Gen Xanh, trước khi đưa nước vào để tưới cho cây trồng thì nước ngầm sẽ được lấy mẫu để xét nghiệm hàm lượng asen và kim loại nặng, sau đó sẽ được xử lý qua bể lắng rồi mới dùng làm nước tưới cây. "Làm nông nghiệp hữu cơ dích dắc lắm", nhà sáng lập của Nông trại GenXanh TS. Nguyễn Đức Chinh nói.
Mô hình nông nghiệp mà GenXanh đang thực hiện không chỉ chú trọng đến nguồn nước tưới cho cây trồng mà còn áp dụng quy tắc "5 không" vào quá trình canh tác. "5 không" đó chính là không thuốc bảo vệ thực vật hóa học, không phân bón hóa học, không thuốc diệt cỏ, không chất kích thích và không giống biến đổi gen.
Thay vì sử dụng phân hóa học, GenXanh sử dụng nguồn phân bón hữu cơ được ủ thủ công từ phân chuồng với tàn dư thực vật, cỏ dại, vỏ chuối... Chính vì thế mà trong những thời điểm giá phân bón hữu cơ tăng cao thì GenXanh cũng không hề bị ảnh hưởng. Đồng thời, cách làm này cũng giúp cho đất của nông trại giữ được vi sinh và độ màu mỡ cao, giúp tránh được tình trạng đất bị thoái hóa sau thời gian dài sử dụng phân bón hóa học.
Đối với vấn đề sâu bệnh, nhà sáng lập của GenXanh cho biết, người lựa chọn phương pháp canh tác hữu cơ thì cần phải có tư duy chấp nhận ngưỡng gây hại kinh tế của sâu bệnh, bởi nếu không sử dụng thuốc trừ sâu hóa học thì không thể nào diệt sạch sâu bệnh hoàn toàn được. Tuy nhiên, để giảm trừ sâu bệnh thì GenXanh cũng áp dụng những biện pháp như trồng luân canh, xen canh, nuôi cây giống trong nhà lưới giúp cây tăng được sức chống chọi với sâu bệnh trước khi đưa ra đồng ruộng. Đồng thời, có thể sử dụng một số chế phẩm sinh học để diệt trừ sâu bệnh từ ớt, gừng, tỏi...; cỏ được nhổ bằng tay hoắc sử dụng bạt để che những phần đất trống ngăn cỏ dại mọc.
Trên khu đất rộng 2,5ha của GenXanh luôn tràn ngập màu xanh vì nông trại canh tác theo hướng mùa nào thức nấy. Mỗi tuần, nông trại đều cung ứng ra thị trường Hà Nội khoảng 4-5 tấn rau củ và rau gia vị sạch. Mỗi thứ 2, thứ 4, thứ 6 hàng tuần, rau sạch của GenXanh sẽ được vận chuyển trực tiếp từ xã Hiệp Thuận (huyện Phúc Thọ, Hà Nội) đến tận tay những khách hàng đã đặt trước, đồng thời GenXanh cũng đang bày bán sản phẩm nông sản của mình trong những cửa hàng thực phẩm sạch trong nội thành Hà Nội.
Ngoài cung cấp nông sản tươi thì GenXanh cũng đang bắt đầu đi vào chế biến sâu bằng việc đầu tư giàn sấy lạnh. Theo đó, các sản phẩm hoa quả được sấy khô lần lượt được đưa ra ngoài thị trường.
Lan tỏa mô hình nông nghiệp hữu cơ
Năm 2008, TS. Nguyễn Đức Chinh bắt đầu xây dựng GenXanh từ một mảnh đất hoang. Anh chia sẻ, từ lâu anh đã có trăn trở với nền nông nghiệp hữu cơ. Khi làm việc tại Viện Khoa học nông nghiệp việt Nam, anh Chinh đã cùng với một số đồng nghiệp của mình tham gia vào dự án phối hợp với một số hộ nông dân của huyện Hoài Đức (Hà Nội) trồng sau sạch, được tài trợ bởi Ngân hàng Phát triển châu Á (ADB). Tuy nhiên, khi dự án này kết thúc thì người dân nơi đây lại quay về canh tác nông nghiệp theo phương pháp cũ.
Từ đó, nông nghiệp hữu cơ trở thành nỗi trăn trở trong lòng anh, là mục tiêu mà anh theo đuổi trong suốt hành trình theo học tiến sĩ tại Nhật Bản. Trong giai đoạn đi học tiến sĩ, anh đã tình cờ biết đến cuốn sách "Cuộc cách mạng một cọng rơm" của tác giả Masanobu Fukuoka. Khi đọc cuốn sách này, anh Chinh đã nhận ra 3 vấn đề quan trọng: rau hữu cơ có thể được sản xuất trên diện rộng; năng suất cây trồng theo phương pháp hữu cơ có thể sánh ngang với rau trồng theo phương pháp thông thường; giá thành của rau hữu cơ cũng không quá đắt.
Sau đó, anh Chinh đã bàn với vợ của mình là chị Nguyễn Thị Dung, thạc sĩ, đang công tác cùng anh tại Viện Khoa học nông nghiệp Việt Nam, tìm kiếm một nơi phù hợp để triển khai xây dựng mô hình nông nghiệp hữu cơ. Sau một thời gian, hai vợ chồng anh đã tìm được một khu đất hoang nằm ven bãi sông Đáy, nằm ở xã Hiệp Thuận, huyện Phúc Thọ, Hà Nội. Hai người đã quyết định nghỉ việc để chuyên tâm vào khởi nghiệp với nông sản hữu cơ.
Trong tay có nguồn vốn ít ỏi, vợ chồng anh Chinh cùng với 2 người cộng sự đã phải tiết kiệm chi phí hết mức có thể. Họ đã tự làm hàng rào, đào mương thoát nước, xây bể lọc, sử dụng thùng container để làm nơi tập trung rau củ quả để đóng gói, nấu nướng và ngả lưng sau những giờ làm việc ở trang trại.
Năm đầu tiên khi bắt đầu đi vào hoạt động, GenXanh gặp nhiều khó khăn, từ việc rau bị hỏng do lụt cho đến việc tìm đầu ra lâu dài cho sản phẩm. Vợ chồng anh Chinh đã bị nhiều người cho là có "vấn đề" bởi đã từ bỏ công việc nhà nước ổn định để về làm nông dân.
"Tôi luôn tin rằng, thất bại ở giai đoạn đầu chỉ do mình làm chưa đúng cách chứ không phải mình không làm được. Dù chỉ có một cơ hội nhỏ nhất tôi vẫn quyết tâm bám trụ với niềm tin ấy đến cùng", anh Chinh nói.
Cuối cùng, không phụ sự cố gắng của cả nhóm, dần dần GenXanh đã có khách quen và có được chỗ đứng trên thị trường. GenXanh có một hội nhóm khách hàng thân thiết trên Facebook với hơn 4.000 thành viên, trong đó có không ít người đã đồng hành cùng GenXanh ngay từ những ngày đầu.
Ngoài việc cung cấp nguồn rau hữu cơ, GenXanh còn tạo công ăn việc làm cho hơn 10 lao động địa phương, trong đó nhiều người có hoàn cảnh khó khăn.
Sau khi biết được hiệu quả kinh tế mà mô hình nông nghiệp hữu cơ mang lại thì đã có người đến tìm anh Chinh để tham khảo, học hỏi. Anh Chinh cho biết, có cả chủ trang trại từ tận Nhật Bản sang đây để học hỏi cách chế tạo phân hữu cơ. Ngoài ra, có không ít sinh viên và các bạn trẻ các ngành nông nghiệp đến học hỏi mô hình canh tác hữu cơ của GenXanh.
Hiện tại, GenXanh đã xây dựng trang trại vệ tinh ở SaPa (Lào Cai), ở Hòa Bình và cũng có kế hoạch sẽ mở rộng các trang trại vệ tinh. GenXanh cũng có kế hoạch hỗ trợ các trang trại này về kỹ thuật canh tác và giúp liên kết tiêu thụ sản phẩm ra thị trường.
Theo Báo đầu tư
