Chị Hoàng Bảo Trâm (35 tuổi), nhà sáng lập Công ty TNHH 2G (Q.Tân Bình, TP.HCM) khởi nghiệp 5 năm với dự án “Vị” tại làng nghề Bánh tráng Đơn Dương (Lâm Đồng), chị đã mang hương vị quê hương đi quảng bá ở khắp nơi trên cả nước và xuất khẩu sang cả nước ngoài với sản lượng tiêu thụ lên đến 350 tấn/năm.
Những con số kinh doanh ấn tượng
Là một người con xa quê đi làm ăn ở TP.HCM, vào năm 2018, trong một lần về quê nhìn thấy đặc sản bánh tráng nướng mắm ruốc của xã Lâm Dương, huyện Đơn Dương, tỉnh Lâm Đồng chỉ được bán ở lề đường, gói trong những chiếc bọc nilon và không có nhãn mác nào. Khi đó, chị đã nảy ra ý tưởng khởi nghiệp với món ăn vặt quê hương này.
"Bánh tráng Đơn Dương tuy là đặc sản ngon nhưng khi bày bán lại không có nhãn mác và chất lượng vệ sinh nên ít người biết đến. Ngoài ra, các hộ dân trong huyện chủ yếu làm bánh tự phát, sử dụng các phương pháp thô sơ nên việc kinh doanh không có hiệu quả khiến nhiều người bỏ nghề. Chính vì thế, mình muốn tìm cho món đặc sản này một cơ hội để phát triển", chị Hoàng Bảo Trâm chia sẻ.
Trong những ngày đầu mới bắt tay vào khởi nghiệp, chị Trâm phải di chuyển liên tục giữa TP.HCM và Lâm Đồng để tiếp cận với người dân trong làng nghề và nghiên cứu thị trường. Khi chị quyết định khởi nghiệp, gia đình chị không ủng hộ bởi có quá nhiều rủi ro nếu muốn kinh doanh mặt hàng này với quy mô lớn chứ chưa nói đến việc xây dựng thành công hiệu.
"Thời tiết ở Lâm Đồng nắng mưa thất thường, nếu hôm nay ngâm bột bánh mà không tráng và phơi ra ngay thì lập tức coi như lỗ ngay khoảng chục triệu đồng. Bên cạnh đó, việc tiếp cận thị trường gặp không ít khó khăn, có nhiều hộ gia đình làm bánh thủ công khoảng 10.000 chiếc/ngày nhưng do không biết cách bảo quản nên dễ bị hư hỏng và liên tục xảy ra tình trạng thiếu hàng", chị Bảo Trâm nói.
Để có thêm kiến thức về nghề này, chị Hoàng Bảo Trâm đã đến các công ty, các cơ sở chuyên sản xuất để học hỏi quy trình, cách bảo quản đồng thời tìm hiểu các loại máy móc, thiết bị phù hợp giúp người dân nâng cao hiệu suất làm bánh. Nhờ sự cải tiến đó mà một hộ làm bánh có thể sản xuất được hơn 10.000 bánh tráng mỗi ngày, bánh sẽ được phơi trong nhà kính để kiểm soát bụi, giúp tăng độ ẩm đồng đều cho bánh, tránh tình trạng thời tiết ảnh hưởng không phơi được bánh.
Chị Bảo Trâm chia sẻ, để có thể thay đổi tư duy sản xuất và kinh doanh của bà con rất khó bởi bà con đã quen với phương pháp truyền thống và làm quen hơn chục năm rồi. Chính vì thế, chị phải tìm cách chứng minh cho bà con biết mô hình của mình đạt hiệu quả cao để bà con tin tưởng và làm theo. "Nếu muốn thay đổi quy trình làm bánh tráng dù ít hay nhiều thì mình cũng phải ngồi xuống làm cùng bà con để chứng minh được tính hiệu quả. Làm việc với người dân phải thật lòng, chân thành thì mới tạo dựng được mối quan hệ lâu dài với họ", chị Trâm cho biết.
Nâng tầm đặc sản quê hương
Để tăng độ nhận diện cho bánh tráng Đơn Dương, chị Trâm đã mang bánh đến các hội chợ, các cuộc khi khởi nghiệp về nông sản như hội chợ thương mại quốc tế Việt Nam 2023, vòng chung kết cuộc thi Khởi nghiệp xanh 2023, triển lãm quốc tế ngành lương thực thực phẩm TP.HCM năm 2023...
Bên cạnh đó, nhờ ứng dụng máy móc vào quy trình sản xuất, các công đoạn làm bánh trở nên tinh gọn với năng suất cao hơn. Các bước nghiên cứu thị trường, chất lượng sản phẩm, bao bì đóng gói đều được làm chỉn chu để đưa đến cho người tiêu dùng những sản phẩm tốt nhất. Nhờ đó, Bánh tráng Đơn Dương đã trở thành đối tác đáng tin cậy của nhiều hệ thống siêu thị lớn trên cả nước như WINMART, GO, AEON cùng với hàng nghìn điểm bán hàng trên khắp cả nước.
Nhờ những nỗ lực không ngừng nghỉ trong suốt 5 năm qua, sản lượng Bánh tráng Đơn Dương được tiêu thụ lên đến 300 tấn/năm, có hơn 200 hộ gia đình làm bánh có thu nhập ổn định. Năm 2021, ngay trong thời kỳ dịch bệnh nhưng dự án "Vị" đã xuất khẩu thành công đơn hàng đầu tiên sang thị trường Nhật Bản với 1 triệu túi bánh tráng được bán ra. Năm 2023, dự án "Vị" vinh dự nhận được chứng nhận OCOP 3 sao của Lạc Lâm, Đơn Dương, Lâm Đồng.
Nhận xét về mô hình khởi nghiệp của chị Hoàng Ngọc Trâm, ông Nguyễn Trí Đức, Phó chủ tịch UBND xã Lạc Lâm, huyện Đơn Dương, tỉnh Lâm Đồng cho biết: "Trâm chính là người mang làn gió mới đến với bà con làng nghề khi đã nâng tầm được 4 loại bánh tráng Đơn Dương đạt được chứng nhận thực phẩm OCOP vào năm 2023. Thông qua đó giúp tạo công ăn việc làm cho người dân đồng thời giúp quảng bá đặc sản địa phương đến thị trường trong và ngoài nước. Chính tinh thần nhiệt huyết của Trâm đã tạo điều kiện giúp người trẻ địa phương khởi nghiệp và tiềm năng sẽ mở rộng ra nhiều các loại đặc sản khác".
Khi được hỏi về kinh nghiệm khởi nghiệp chị Hoàng Bảo Trâm chia sẻ: "Trước khi khởi nghiệp cần phải có nền tảng, đối với những bạn trẻ ngoài hoài bão lớn thì cần xem xét bản thân có đủ sức không vì đây chính là con đường cần có sự bền vững, phải chịu khó vượt qua được khó khăn. Do đó, người trẻ cần phải biết cân bằng giữa các vấn đề tài chính, gắn kết được nhiều mối quan hệ trong giai đoạn mới khởi nghiệp. Bên cạnh đó, có thể đồng hành cùng các nhà khởi nghiệp trẻ để có thêm nhiều trải nghiệm thử sức và giải quyết vấn đề trước khi quyết định tiến xa hơn".
