Trên địa bàn tỉnh Lai Châu, phong trào nông dân thi đua phát triển kinh tế đã được rất nhiều người ủng hộ, cùng với đó là sự xuất hiện của nhiều tấm gương khởi nghiệp làm kinh tế giỏi.
Một trong những người gặt hái được thành công lớn chính là ông Kim Văn Tân, Giám đốc Hợp tác xã trà Tân Tiến, xã Phúc Khoa, huyện Tân Uyên với mô hình trồng chè và sản xuất chè khô đã thu về hàng chục tỷ đồng mỗi năm, đồng thời tạo được nhiều công ăn việc làm cho người dân địa phương.
Mạnh dạn đầu tư nhà máy sản xuất trà
Cơ sở sản xuất chè xanh Shan Tuyết của ông Tân đặt cạnh quốc lộ 32 (đoạn qua xã Phúc Khoa, huyện Tân Uyên). Tại đây, mỗi ngày công ty sản xuất, chế biến được khoảng 30-40 tấn chè tươi thành chè khô.
"Với chất lượng tốt, giá cả hợp lý, nên chè của tôi sản xuất đến đâu đều bán hết đến đó", ông Tân chia sẻ. Ông cũng cho biết, trong năm vừa qua công ty của ông bán được hơn 1.000 tấn chè khô, trong đó thị trường nước ngoài chiếm 50%, thu về khoảng 50 tỷ đồng. Sau khi trừ hết chi phí thì ông thu về khoảng 3 tỷ đồng tiền lãi.
Để có được thành quả như hiện nay, ông Tân cho biết, ông đã dành trọn tâm huyết cho cây chè kể từ khi bén duyên với nó, ông cũng trải qua không ít khó khăn mới có được "trái ngọt".
Năm 1999, tỉnh Lai Châu có chính sách trồng chè để xóa đói giảm nghèo. Lúc đó, ông Tân đã cùng nhiều người dân khác trong xã vay vốn để trồng chè với diện tích khoảng 1ha. Sau thời gian trồng và chăm sóc cẩn thận thì đến năm 2002 gia đình ông bắt đầu thu hoạch chè và có được nguồn thu nhập khá.
Tuy nhiên, mọi việc không quá thuận lợi vì ông và các gia đình trong xã gặp phải khó khăn về vấn đề đầu ra cho sản phẩm chè búp tươi. Trong lúc xoay xở tìm đầu ra cho loại chè búp tươi này ông Tân đã nghĩ ra ý tưởng làm chè khô.
"Đó là vào năm 2003, tôi đã mạnh dạn đầu tư mua loại máy nhỏ về để sao chè. Khi đó, chủ yếu đều là làm thủ công vì máy móc vẫn còn đơn sơ nên mỗi ngày gia đình tôi chỉ sản xuất khoảng 1 tấn chè tươi thành chè khô rồi bán tại thị trường trong nước", ông Tân kể lại.
Hoạt động sản xuất đó kéo dài đến năm 2011 thì ông Tân quyết định thành lập hợp tác xã. Đến năm 2015, sau 4 năm thì nguyên liệu chè tươi của bà con ngày càng nhiều, khó khăn về đầu ra cho chè tươi, do đó ông Tân đã bàn bạc với vợ quyết định dốc hết số tiền mà gia đình tích góp được bấy lâu, cộng thêm khoản tiền vay vốn ngân hàng để mua đất, rồi sau đó đầu tư và mở rộng nhà máy để sản xuất chè khô.
Cũng theo ông Tân, thời gian đầu vận hành nhà máy sản xuất chè không với công suất lớn ông cũng gặp không ít khó khăn về đầu ra cho sản phẩm chè khô.
Để giải quyết được vấn đề đầu ra cho chè khô của hợp tác xã, ông Tân đã ký hợp đồng tiêu thụ với các bạn hàng trước đây. Như thế vẫn chưa đủ, ông lại tiếp tục quảng bá để mở rộng thị trường ra nước ngoài. Bắt đầu từ năm 2017, sản phẩm chè khô của Hợp tác xã trà Tân Tiến đã bắt đầu xuất khẩu ra thị trường nước ngoài.
Đặt chất lượng chè lên hàng đầu
Ông Tân chia sẻ, trong suốt 20 năm trồng và sản xuất chè khô, ông luôn đặt chất lượng của chè lên hàng đầu. Bên cạnh 3ha chè của riêng gia đình mình thì ông đã ký hợp đồng và liên kết với khoảng 240 hộ dân trồng chè với diện tích trồng 260ha.
Trong quá trình hợp tác chung với các hộ dân khác, ông đã đứng ra để cung cấp phân bón, thuốc bảo vệ thực vật, đồng thời hướng dẫn bà con quy trình chăm sóc cây chè để họ kiểm soát được dư lượng phân bón hay thuốc bảo vệ thực vật.
Để sản phẩm chè khô có cánh đẹp, hương vị thơm ngon, theo ông Tân thì việc sao và sấy chè cần phải trải qua nhiều công đoạn tỉ mỉ. Khi tiến hành thu hoạch thì búp chè phải non, khoảng một tôm và hai đến ba lá, phải bảo quản búp chè thật tươi trước khi đưa vào máy để làm chè.
Sau đó, đưa chè tươi vào ống xào rồi xào chín, tiếp đó chuyển qua hệ thống máy vò bằng băng tải. Hoàn thành công đoạn vò thì chè được chuyển sang hệ thống máy sấy với nhiệt độ thích hợp. Sau khi sấy xong thì chè được đẩy sang bom để tạo hình khô rồi lại chuyển sang bom tạo hình đánh mốc bằng băng tải tự động. Hết công đoạn đánh mốc thì sẽ cho ra chè thành phẩm.
Ông Tân kể, khi mới làm gặp phải không ít khó khăn. Ông đã thử nhiều mẻ để kiểm tra chất lượng chè, sau nhiều mẻ thử thì ông cũng rút ra kinh nghiệm và biết được nguyên nhân khiến cho chè có chất lượng kém để có thể điều chỉnh, dần dần đã ra được chè khô có hương vị thơm ngon. Theo ông, máy móc chỉ là một phần còn kỹ thuật của con người mới là yếu tố quan trọng giúp quyết định chất lượng cuối cùng của chè.
Ông cho biết nhờ việc đảm bảo được chất lượng và đáp ứng được theo yêu cầu của thị trường mà thương hiệu trà Tân Tiến đã được thị trường nhiều nước trên thế giới yêu thích nhất là ở các nước ở khu vực Trung Đông. Hiện nay, thị trường này đang "săn tìm" để mua chè của ông rất nhiều.
Ông Lò Văn Lục, chủ tịch UBND xã Phúc Khoa cho biết, ông Kim Văn Tân chính là tấm gương nông dân điển hình của xã trong quá trình phát triển kinh tế hộ gia đình. Bên cạnh việc phát triển kinh tế, ông Tân còn giúp đỡ, chia sẻ kinh nghiệm làm ăn cho bà con và tạo nhiều công ăn việc làm cho người dân địa phương.
Ông Kim Văn Tân đã được nhận nhiều bằng khen như bằng khen của Thủ tướng Chính phủ, của UBND tỉnh Lai Châu, của Hội nông dân tỉnh Lai Châu, ông cũng trở thành nông dân sản xuất, kinh doanh giỏi cấp tỉnh.
Đặc biệt, ông Kim Văn Tân còn vinh dự được bình chọn là một trong 100 gương mặt nhà nông tiêu biểu, nhận danh hiệu "Nông dân Việt Nam xuất sắc 2023".
