Trả không ít "học phí" khởi nghiệp
Trước khi bắt tay vào khởi nghiệp với AirX Carbon, ông Anh Dương cùng các cộng sự của mình đã từng triển khai một dự án sản xuất, kinh doanh giày, dép, khẩu trang được làm từ bã cà phê. Khi đó, để có nguyên liệu sản xuất ông và nhóm của mình đã nhập nguyên liệu sinh học từ nước ngoài về. Lúc đó, ông cũng nhận ra tiềm năng lớn của thị trường nguyên, vật liệu sinh học.
Năm 2020, ông Dương cùng cộng sự của mình cùng nhau thành lập AirX Carbon, sau đó đã rẽ hướng sang việc nghiên cứu và phát triển vật liệu sinh học. Nói về giai đoạn này, ông Dương chia sẻ, thời điểm đó tại thị trường Việt Nam vật liệu sinh học, đặc biệt là vật liệu sinh học carbon âm tính còn khá mới vẻ, chính vì vậy, đội ngũ của AirX Carbon đã phải trả "học phí" khởi nghiệp.
"Có khi, chúng tôi làm ra một nguyên liệu giống của nước ngoài nhưng lại không được đưa vào sản xuất ở trong nước được vì tại Việt Nam lúc đó vẫn chưa có máy móc để xử lý loại nguyên liệu đó. Có lần, chúng tôi đã đặt một mẫu nguyên liệu nhưng đối tác lại giao nhầm hàng. Chúng tôi không biết nên đã làm theo mãi mà vẫn không ra được sản phẩm", ông Dương nói.
Lúc đó, do thiếu máy móc và cơ sở vật chất để nghiên cứu nên AirX Carbon đã liên kết và phối hợp với một số trường đại học để có thể đẩy nhanh việc nghiên cứu. Tuy nhiên, ở các viện nghiên cứu, cơ sở vật chất cũng có hạn ở quy mô phòng thí nghiệm, do đó, muốn đưa vào sản xuất với quy mô công nghiệp thì cần phải mở rộng hơn nữa. Tuy gặp nhiều khó khăn như vậy nhưng ông Dương và đội ngũ AirX Carbon vẫn không lùi bước.
Cơ hội cho nguyên, vật liệu carbon âm tính
Sản phẩm chính mà AirX Carbon cung cấp chính là nguyên liệu carbon âm tính có nguồn gốc từ phụ phẩm nông nghiệp. Nguyên liệu này được các doanh nghiệp sử dụng để làm ra các sản phẩm, vật liệu nhựa có nguồn gốc sinh học, có thể thay thế được loại nhựa làm từ dầu mỏ truyền thống.
Carbon âm tính được hiểu một cách đơn giản là loại bỏ CO2 ra khỏi khí quyển hoặc cô lập CO2 nhiều hơn lượng phát ra. Nguyên liệu mà AirX Carbon dùng chính là phụ phẩm nông nghiệp như bã cà phê, bã mía, vỏ cacao, xơ dừa, bã đậu... mà không sử dụng đến các loại cây lương thực,. Sau đó, doanh nghiệp sẽ chuyển đổi toàn bộ đồng vị carbon (C14) có trong sinh khối, sau đó thông qua quá trình tổng hợp vật liệu phức tạp sẽ tạo ra nhựa có nguồn gốc thực vật.
"Vì cây cối hấp thụ CO2 nhờ quang hợp và lưu trữ carbon trong cấu trúc của chúng, do đó khi tái sử dụng những phần cấu trúc bị "bỏ đi" như bã cà phê, thân cây mía, để tái sản xuất ra các vật liệu sinh học, AirX Carbon có thể đảm bảo, lượng carbon mà cây cối hấp thụ trước đó sẽ được giữ lại mà không quay trở về khí quyển mà nằm trong toàn bộ vòng đời của sản phẩm, trong một số loại vật liệu sinh học đặc biệt thì nguyên tố carbon sẽ bị khóa vĩnh viễn và không thể quay trở lại làm CO2", ông Dương giải thích cho nguyên lý cô lập carbon.
Tương tự như thế, khi AirX Carbon tổng hợp nhiều loại nguyên liệu trong quá trình sản xuất có thể đạt carbon âm tính vì hàm lượng sinh học cao, quá trình sản xuất đòi hỏi ít năng lượng hơn so với việc sản xuất nhựa mới từ vật liệu nguyên chất. Sau khi hết thời hạn sử dụng, sản phẩm được làm từ nhựa sinh học có thể tiếp tục được tái chế để tạo ra một dạng vật liệu mới, việc làm này giúp đảm bảo cho việc carbon được thu giữ liên tục và tuần hoàn trong vật liệu. Tính năng này vừa giúp thúc đẩy nền kinh tế tuần hoàn và góp phần hạn chế lượng khí thải carbon.
HIện nay, Arix Carbon có nhiều loại nhựa sinh học, từ lưu trữ được hàm lượng carbon thấp (0,841 tấn carbon/tấn nhựa) đến loại lưu trữ carbon cao (1,5 tấn carbon/nguyên liệu). Đơn vị đang trong quá trình hoàn thiện loại nhựa sinh học mới có khả năng lưu trữ lên đến 3,5 tấn carbon/tấn nguyên liệu.
Năm 2023, AirX Carbon đã hoàn thiện được nguyên liệu carbon âm tính làm từ bã cà phê đầu tiên trên thế giới. Ông Dương tiết lộ, hiện nay có khoảng 3, 4 đơn vị có thể sản xuất được carbon âm tính từ bã cà phê nhưng đơn vị duy nhất có thể thương mại hóa được vật liệu này ở thời điểm hiện tại chỉ có AirX Carbon.
Trên thị trường vật liệu sinh học, vật liệu carbon âm tính đang rất rộng mở nên AirX Carbon đang có rất nhiều cơ hội. Ông Dương chia sẻ, hiện nay xu hướng kinh tế xanh đang được quan tâm, Net Zero dang thúc đẩy các doanh nghiệp phải chuyển mình, do đó, các sản phẩm bắt kịp xu thế này của AirX Carbon đang được khá nhiều sự quan tâm.
Ông Anh Dương chia sẻ, trong 12 tháng tới thì đơn vị sẽ chính thức hoàn thiện và đưa nhà máy tại Long An với công suất 500 tấn nguyên liệu/tháng đi vào hoạt động. Ông Dương cũng tiết lộ rằng, hiện nhà máy đã được bao tiêu đầu ra.
Nhà đồng sáng lập của AirX Carbon cho biết, trong một dự án hợp tác với Nhật Bản của mình, đơn vị đã tận dụng bã cà phê/tre để tạo ra được loại hạt nguyên liệu sinh học có thể thay thế các sản phẩm gốc dầu mỏ với hàm lượng sinh học lớn hơn 51%. Trong khi đó, tại thị trường Nhật Bản thì sản phẩm có hàm lượng sinh học cao hơn 51% thì không được xem là nhựa và cũng được hưởng nhiều chính sách ưu đãi. Nhờ đó mà AirX Carbon đã đạt được thỏa thuận hợp đồng mua trước với một đối tác Nhật Bản, cung cấp cho họ vài trăm tấn nguyên liệu.
Hiện tại, AirX Carbon có nguồn thu chính đến từ việc bán các sản phẩm cuối cùng từ vật liệu sinh học carbon âm tính như các loại ly, cốc, mặt hàng nội thất... Theo ông Dương, cần phải mất 5-7 năm nữa thì thị trường vật liệu carbon âm tính mới thuận lợi hơn. Hiện nay, các sản phẩm cuối cùng dễ dàng đưa ra thị trường và thu về doanh số tốt hơn và vật liệu âm carbon. Ông Dương cũng cho biết, đơn vị đang sử dụng phần lợi nhuận này để tiếp tục đầu tư, mục tiêu chính là sản xuất và cung cấp nguyên liệu sinh học carbon âm tính cho các công ty sản xuất sử dụng loại vật liệu này.
Theo Báo đầu tư
