Cơ duyên với cây chè Tuyên Quang
Vị doanh nhân gốc Bắc Giang này chia sẻ về cơ duyên với nghề chè, từ cuối những năm 50 của thế kỷ trước, sau khi bố mẹ ông giải ngũ đã đi đến vùng kinh tế mới ở Tuyên Quang. Vào thời điểm đó, nông trường chè quốc doanh mới thành lập nên họ đã xin vào đây làm công nhân. Sinh ra và lớn lên ở vùng đất trồng chè, ông Sử đã chứng kiến sự thay đổi của nhiều gia đình nhờ vào chính cây chè. Cây chè không chỉ giúp người dân có việc làm ổn định còn giúp đời sống người dân ngày một nâng cao, khiến cho bộ mặt vùng nông thôn này khởi sắc. Khi đó, ông Sử đã nung nấu quyết tâm phải góp phần để thúc đẩy cây chè Tuyên Quang phát triển ngày càng mạnh mẽ hơn.
Năm 2022, ông Sử chính thức khởi nghiệp với nghề chè bằng một cơ sở sản xuất với quy mô hộ gia đình, sau đó ông tiếp tục đưa các giống chè mà nhà đang trồng phát triển hơn. Đến năm 2005, ông đã bắt đầu phát triển thêm những giống chè mới để thay thế các giống chè truyền thống. Sau khi nhận khoán diện tích 15ha, ông Sử đã tiến hành chuyển đổi 7ha chè hạt sang loại chè đặc sản Ngọc Thúy. Đây là giống chè Đài Loan có hương vị giống loại chè Ô long, đồng thời sản xuất theo công nghệ chè mạn để phù hợp với nhu cầu của người tiêu dùng.
Ông chia sẻ, quãng thời gian từ năm 2008 về trước, khâu đóng gói chè còn khá đơn giản, chủ yếu là buộc túi bóng nilon bằng dây thun. Mãi đến năm 2022 thì cơ sở của ông mưới chuyển sang phương pháp đóng gói hút chân không. Thay đổi công nghệ đóng gói giúp cho chất lượng, hương vị của chè được bảo quản được lâu hơn. “Khi đóng gói chè bằng túi bóng thì chỉ có thể giữ được hương vị chè ngon như lúc đầu trong khoảng 2-3 tháng, còn với phương thức đóng gói mới thì có thể bảo quản và giữ được hương vị chè lên đến 12 tháng”.
Sau khi xác định được mục tiêu là nâng cao hiệu quả sản xuất đồng thời đa dạng hóa các hoạt động kinh doanh và mở rộng thị trường tiêu thụ chè thì ông Sử đã đầu tư mạnh hơn vào thiết bị, công nghệ, cơ sở vật chất. Bên cạnh đó, cơ sở của ông còn thay đổi cách thiết kế bao bì với mẫu mã đẹp hơn, phù hợp với thị hiếu người tiêu dùng. Song song với quá trình này là việc mở rộng diện tích trồng chè nguyên liệu.
Năm 2017, để phù hợp với mô hình phát triển mới, ông Sử đã thành lập HTX Dịch vụ sản xuất nông nghiệp Sử Anh. Mục tiêu của hợp tác xã là xây dựng thương hiệu chè, phát triển sản xuất các sản phẩm chè đặc sản với tiêu chí phát triển bền vững được đặt lên hàng đầu.
Từ 15ha chè ban đầu, cho đến thời điểm này thì diện tích của HTX đã tăng lên thành 60ha. HTX cũng đẩy mạnh tổ chức sản xuất từ khâu trồng, chăm sóc, bón phân, sử dụng thuốc bảo vệ thực vật đảm bảo đúng quy định, đến bao đầu ra cho nguyên liệu của các hộ trồng chè trong vùng này. Toàn bộ diện tích chè của vùng đều áp dụng tiêu chuẩn VietGAP.
Bứt phá đi lên nhờ sản phẩm khác biệt
Doanh nhân Nguyễn Công Sử là người luôn năng động, tìm cho mình hướng đi riêng bằng những sản phẩm khác biệt. Vào năm 2020, đây là năm đầu tiên tỉnh Tuyên Quang triển khai Chương trình Mỗi xã một sản phẩm OCOP, khi đó HTX của ông Sử đã tham gia 7 sản phẩm chè OCOP, có tới 4 sản phẩm đạt hạng 4 sao bao gồm Chè xanh Ngọc Thúy, Trà Ngọc Thúy, Chè xanh Ngọc Thúy đinh, Chè xanh Ngọc Thúy nõn và 3 sản phẩm hạng 3 sao là Chè xanh Phú Lâm, Chè xanh Phú Lâm nõn, chè xanh Phú Lâm đinh.
Bên cạnh đó, đơn vị cũng xác định hướng đi chính là mở rộng thị trường. Các sản phẩm cũng được ông Sử tích cực đưa đi các hội chợ, các diễn đàn cung - cầu sản phẩm OCOP trên toàn quốc. Ông cũng ký kết được hợp đồng tiêu thụ với một nhà phân phối và một số siêu thị ở Hà Nội. Những kết quả này đã góp phần khẳng định được giá trị của HTX trên thị trường đồng thời tạo cơ hội cho những sản phẩm của đơn vị được bước ra quốc tế.
Các sản phẩm chè của HTX đã được đăng ký nhãn mác, tem truy xuất nguồn gốc với Cục Sở hữu trí tuệ (Bộ KH&CN), từ đó có thể dễ dàng truy xuất được nguồn gốc dựa thông qua tem điện tử mã QR.
Ngoài những sản phẩm chè OCOP được phân hạng thì cơ sở của ông Sử còn có sản phẩm “chè cấp đông” khá độc đáo. Ông Sử chia sẻ, trong quá trình phát triển sản phẩm của mình ông nhận thấy mặt hàng này đang có rất ít người làm, nếu đầu tư cho dòng sản phẩm này nhất định sẽ hấp dẫn người tiêu dùng. Do đó, năm 2021 ông đã làm hồ sơ dự thi sáng kiến khoa học do tỉnh Tuyên Quang tổ chức và nhận được giải Nhì. Đến năm 2022, sản phẩm “chè cấp đông” của ông cũng được tôn vinh là Sáng kiến khoa học phát triển thương hiệu chè Tuyên Quang.
“Có một thực tế chính là từ lâu chè Tuyên Quang đã phát triển trên thị trường nhưng được rất ít người biết đến, bởi đa số người tiêu dùng khi nhắc đến chè thì đều nghĩ đến chè Thái Nguyên. Nếu cạnh tranh với họ bằng những dòng sản phẩm thông thường thì cực kỳ khó, do đó cần phải chuyển hướng khác, tạo ra các sản phẩm chè cấp đông để có được sự khác biệt với chè Thái Nguyên, nhằm tạo ra sự nhận diện riêng cho người tiêu dùng. Đây cũng chính là cách ông dùng để tiếp cận thị trường”, ông Sử chia sẻ.
Bên cạnh liên kết vùng nguyên liệu trồng chè, HTX của ông Sử còn tạo việc làm cho 50 người lao động với mức thu nhập dao động từ 8-9 triệu/tháng.
Bằng những nỗ lực không ngừng của mình, doanh nhân Nguyễn Công Sử đã được nhận Bằng khen của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn năm 2021 về thành tích thực hiện Chương trình Mục tiêu quốc gia, tích cực tham gia vào quá trình phát triển các sản phẩm OCOP; Bằng khen của Trung ương Hội nông dân vào năm 2022…
