Đi làm thuê để về làm chủ
Ông Nguyễn Văn Quang (51 tuổi, ngụ tại xã Thượng Tân Lộc, huyện Nam Đàn, tỉnh Nghệ An) đã bắt tay vào khởi nghiệp được hơn 5 năm và tạo dựng được thương hiệu cũng như thị trường tiêu thụ ổn định cho trang trại nấm của mình. Thế nhưng, không ít người biết, để có được cơ nghiệp như hiện nay, ông đã phải dành 10 năm để tích lũy vốn liếng, kinh nghiệm khi đi làm thuê ở xứ người.
Năm 2007, ông Quang đã đi xuất khẩu lao động ở Hàn Quốc theo diện chương trình cấp phép việc làm cho người lao động nước ngoài của Hàn Quốc (ESP). Khi ở Hàn Quốc, ông Quang vào làm việc cho một trang trại trồng nấm, rau cần sạch.
"Ở bên đó người ta trồng rau, trồng nấm chuyên nghiệp và khoa học lắm. Họ sử dụng máy móc để điều chỉnh nhiệt độ, độ ẩm, điều tiết cả lượng oxy cho cây nên sản phẩm tạo ra có chất lượng, sản lượng cao", ông Quang chia sẻ.
Sau 10 năm trên đất Hàn làm việc trong một trang trại trồng rau, ông Quang đã học hỏi, nghiên cứu, nắm bắt công nghệ, máy móc của họ và luôn ấp ủ dự định khi về Việt Nam sẽ áp dụng. Năm 2018, sau khi về nước, ông đã bắt tay vào việc làm giàu từ cây nấm.
Ông Quang cho biết, trước khi sang Hàn xuất khẩu lao động động ông đã thử nghiệm trồng nấm nhưng lại gặp thất bại ngay từ lần đầu tiên. Khi về Việt Nam, ông nhận định rằng đây là loại thực phẩm không mới nhưng vẫn chưa được phổ biến rộng rãi trên thị trường, tuy quyết định trồng nấm có phần rủi ro nhưng ông tin vào kế hoạch này của mình.
10 năm lao động ở nước bạn, ông đã học hỏi cách chế tạo, lắp ráp máy trộn nguyên liệu, lò hấp, máy để đóng bịch nấm... Do đó, khi về xây dựng trang trại trồng nấm ông đã tiết kiệm được gần tỷ đồng so với việc mua toàn bộ máy móc nhập khẩu. Năm 2019, vợ chồng ông Quang đã đầu tư hơn 2,5 tỷ đồng để xây dựng trang trại trồng nấm với diện tích 1.500m2.
"Nhờ kinh nghiệm, kỹ thuật có được trong 10 năm làm việc ở nước ngoài, tôi có sự tự tin khi bắt tay vào khởi nghiệp. Tính làm ăn lâu dài nên tôi đã làm bài bản ngay từ bước đầu. Trang trại trồng nấm được chia thành 16 phòng khép kín, mỗi phòng có diện tích 18m2, ngăn cách bằng các tấm cách nhiệt để luôn đảm bảo có thể kiểm soát được nhiệt độ và độ ẩm phù hợp. Hệ thống tưới tiêu, phun nước, dẫn nhiệt đều được đầu tư theo hướng tự động hóa", ông Quang nói về trang trại của mình.
Bán hàng theo cách riêng
Trong các loại nấm thì ông lựa chọn trồng nấm bào ngư vì đây là loại giàu chất dinh dưỡng, dễ trồng, dễ chăm sóc mà có năng suất cao, thị trường tiêu thụ lớn. Khi bắt đầu, ông trồng 15.000 bịch phôi, sau 3 tháng đã thu hoạch được lứa nấm đầu tiên.
Trang trại của ông Quang áp dụng quy trình sản xuất khép kín, tiên tiến và sử dụng nguồn nước từ đập Ba Khe giàu chất dinh dưỡng nhất vùng, nhờ đó có thể góp phần tiết kiệm chi phí sản xuất mà vẫn cho ra những tai nấm bào ngư to đều, màu sắc đẹp mắt.
Tuy nhiên, việc tiêu thụ vài ba tạ nấm cũng không hề đơn giản như ông dự tính. Ngoài việc bán lẻ cho các thương lái ở các chợ trong vùng thì ông còn liên kết với các nhà hàng, đại lý. Để giảm bớt chi phí của khâu trung gian, ông đã bán hàng trực tiếp cho nơi tiêu thụ.
Để trang trại trồng nấm đạt hiệu quả kinh tế cao nhất, bên cạnh việc chia khu vực để trồng nấm thì ông còn cho thu hoạch và tiêu thụ nấm theo hình thức cuốn chiếu. Ngoài ra, ông cũng phải tính toán mùa vụ cụ thể để trồng nấm.
Ông Quang cho biết, mùa vụ trồng nấm lớn nhất trong năm rơi vào khoảng cuối tháng 7, đầu tháng 8, đến tháng 9 là có thể thu hoạch. Thời điểm này là mùa mưa bão, nguồn cung rau xanh có phần khan hiếm, giá cao, do đó việc tiêu thụ nấm sẽ đạt hiệu quả cao. Ngoài ra, trong tháng có hai thời điểm nấm tiêu thụ cao đó là ngày rằm và mùng 1 âm lịch. Chính vì thế, việc điều tiết và chăm sóc để có thể đảm bảo nấm được thu hoạch đúng thời điểm là vô cùng quan trọng.
Vào những thời điểm này, trung bình mỗi ngày cơ sở sản xuất nấm của ông Quang cung cấp cho thị trường khoảng 1-3 tạ nấm. Hiện nay, thương hiệu nấm sạch của trang trại ông Quang đã có mặt trong cách khu chợ dân sinh, trong các nhà hàng, đại lý và đang dần tiến vào các chuỗi siêu thị trong tỉnh Nghệ An.
Tuy trồng nấm để bán nhưng không phải khách đặt bao nhiêu ông sẽ giao bấy nhiêu, ông thường tính toán ước lượng khả năng tiêu thụ của mỗi cửa hàng để bán nấm. Theo ông, việc này giúp tránh cho nấm bị tồn đọng, ảnh hưởng đến chất lượng nấm, cách làm này của ông cũng giảm thiệt hại cho khách hàng. Trong trường hợp nấm tồn đọng quá nhiều, giảm chất lượng thì ông sẵn sàng thu hồi và đổi lại cho khách hàng. Theo ông, nếu muốn làm ăn dài lâu cần phải xây dựng thương hiệu và đảm bảo chất lượng cho sản phẩm của mình.
Ngoài nấm bào ngư thì ông Quang cũng đang trồng thêm nấm tai mèo, nấm linh chi. Hiện nay, trang trại trồng nấm của ông đang tạo công ăn việc làm cho 6 lao động địa phương, trung bình mỗi tháng thu khoảng 5 triệu đồng/người. Mới quy mô sản xuất như hiện nay thì trang trại nấm của ông Quang có doanh thu gần nửa tỷ đồng.
Không dừng lại ở đây, ông Quang cũng đang nghiên cứu chuyển đổi sang trồng nấm trong lọ nhựa, giúp giảm chi phí mà có thể chủ động điều chỉnh năng suất theo ý muốn của mình. Nếu chuyển sang mô hình này thì việc đầu tư ban đầu sẽ tốn khá nhiều vốn nhưng lọ nhựa có thể tái sử dụng nhiều lần mà năng suất nấm cũng cao hơn, ít ảnh hưởng đến môi trường.
Ngoài ra, ông cũng đang nghiên cứu việc thay mùn cưa bằng lõi ngô. Ông được biết, lõi ngô có nhiều chất dinh dưỡng và phù hợp với sự sinh trưởng, phát triển của cây nấm. Nếu nghiên cứu này thành công thì cơ sở sản xuất nấm của ông Quang sẽ giảm được chi phí sản xuất và bao tiêu phụ phẩm cho bà con nông dân trồng ngô trong vùng.
Ông Hồ Đình Thắng, Chủ tịch Hội nông dân huyện Nam Đàn cho biết, so với những hộ trồng nấm khác ở địa phương thì trang trại nấm của ông Quang được đầu tư bài bản và có quy mô lớn hơn cả. Hiện nay, Hội nông dân huyện cũng đang đẩy mạnh liên kết để tiêu thụ cho các cơ sở trồng nấm trên địa bàn trong đó có cơ sở của ông Quang.
Theo Dân trí
