Charlie Win (tên thật Chad Winston) được khán giả truyền hình biết đến qua vai trò MC, diễn viên và là gương mặt quen thuộc của nhiều chương trình văn hóa, du lịch.
Năm 2010, chàng trai quốc tịch Hoa Kỳ lần đầu đến Việt Nam để nghiên cứu và làm việc cho một tổ chức phi chính phủ. Chuyến công tác dự kiến chỉ vài tháng nhưng đã kéo dài gần 16 năm.
Từ một người nước ngoài còn bỡ ngỡ với ngôn ngữ và văn hóa bản địa, Charlie Win đã từng bước khám phá, thấu hiểu và ngày càng say mê mảnh đất này. Một cách rất tự nhiên, Việt Nam giờ đây đã trở thành quê hương thứ hai của anh.
Tôi hẹn gặp Charlie Win tại một quán cà phê trên phố Lý Thường Kiệt (Hà Nội). Anh đến trễ vài phút vì cuộc gặp với đối tác trước đó kéo dài hơn dự kiến. Dù lịch làm việc dày đặc, anh vẫn giữ phong thái điềm đạm và sự lịch thiệp quen thuộc.
Trong suốt cuộc trò chuyện, Charlie Win hầu như không nhắc đến những vai diễn hay công việc MC đã làm nên tên tuổi của mình. Thay vào đó, anh nói nhiều đến những trải nghiệm tại Việt Nam, từ nhịp sống thời thường, đến văn hóa, du lịch, ẩm thực. Những cảm nhận tinh tế của anh về sen, cà phê, những món ăn đường phố khiến tôi quên rằng mình đang nói chuyện với một người ngoại quốc.
Cuộc trò chuyện trở nên sôi nổi khi Charlie Win bất ngờ chuyển chủ đề sang đạo Phật và ca dao tục ngữ Việt Nam. Với anh, tất cả những điều tưởng chừng như bình dị ấy lại là “chất liệu” gắn kết anh với Việt Nam - nơi anh đã lựa chọn và ở lại suốt gần 16 năm qua. Khi tôi hỏi Việt Nam đã khiến anh thay đổi như thế nào, Charlie gần như không cần suy nghĩ, anh mỉm cười và đáp ngay: “Rất nhiều”...
Đến Việt Nam khi vừa tròn 28 tuổi, đó không còn là tuổi của những trải nghiệm bồng bột hay khám phá nhất thời. Lớn lên trong môi trường Mỹ, nơi mọi thứ từ hạ tầng, giao thông đến nhịp sống đô thị đều được tổ chức một cách hiện đại và quy củ, anh thực sự choáng ngợp khi lần đầu đặt chân đến Hà Nội.
Sau gần 16 năm, Charlie vẫn nhớ như in cảm giác kinh ngạc của “first day in Hanoi”. “Đường phố ngập tràn xe máy, những chiếc xe hàng chở đầy rau củ, thực phẩm len lỏi điệu nghệ giữa dòng người đông đúc. Rồi những quán ăn vỉa hè lúc nào cũng nhộn nhịp từ sáng đến tối... Tất cả tạo nên một nhịp sống sôi động nhưng vẫn rất đỗi bình yên, điều mà tôi chưa từng bắt gặp ở bất kỳ nơi nào khác”, anh nhớ lại.
“Tôi từng nghĩ mình sẽ sớm hiểu được Việt Nam. Nhưng càng gắn bó, tôi càng nhận ra đây là một đất nước luôn có những điều mới để khám phá. Sau gần 16 năm, cảm giác ấy vẫn chưa hề thay đổi”, Charlie Win chia sẻ…
Chính từ những mong muốn “tìm hiểu những điều mới mẻ” ấy mà Charlie Win đã khám phá ra vô số điều thú vị. Một trong những chủ đề được anh dành nhiều thời gian tìm hiểu là những giá trị gia đình trong nhịp sống hiện đại.
Charlie Win thích cách nhiều gia đình Việt vẫn cố gắng chờ nhau trong bữa cơm, dù công việc và cuộc sống ngày càng bận rộn. Anh cũng ấn tượng với sự gắn kết láng giềng, điều mà theo anh đang dần trở nên hiếm hoi.
Charlie cho biết anh đặc biệt ngưỡng mộ vai trò của những người đàn ông Việt Nam trong gia đình. Theo quan sát của anh, nhiều người đàn ông vừa gánh vác trách nhiệm kinh tế, vừa là chỗ dựa tinh thần cho vợ con và cha mẹ. Họ nỗ lực hoàn thành vai trò của mình trong gia đình với tinh thần trách nhiệm rất cao. “Tôi muốn trở thành một người đàn ông như thế!”, Charlie bộc bạch với sự biểu cảm khó giấu trên ánh mắt.
“Điều tôi yêu quý ở Việt Nam là đất nước phát triển rất nhanh nhưng nhiều giá trị truyền thống vẫn được gìn giữ trong đời sống hằng ngày. Có lẽ vì thế mà sau ngần ấy năm, tôi vẫn luôn thấy tò mò và háo hức trước những điều chưa biết về đất nước này”, Charlie Win chia sẻ.
Câu chuyện bất giác đưa chúng tôi trở lại với sen, loài hoa rất đỗi quen thuộc với người Việt nhưng lại mang đến cho anh nhiều khám phá thú vị. Ban đầu, Charlie chỉ cảm nhận sen như một loài hoa đẹp, có hương thơm thanh khiết và gợi cảm giác yên bình. Nhưng càng về sau, anh càng nhận ra sen không chỉ hiện diện trong cảnh quan mà còn thấm sâu vào đời sống tinh thần, ẩm thực và thẩm mỹ của người Việt.
Hương sen trong những đầm nước mùa hạ, cách người Hà Nội cầu kỳ ướp trà sen hay vị bùi thơm của hạt sen trong các món chè, món ăn… anh nhận ra rằng phía sau một loài hoa là cả một lớp văn hóa lâu đời, là cách người Việt gửi gắm quan niệm về sự thanh sạch, thuần khiết và nét tinh tế trong đời sống thường ngày.
Charlie tiếp tục nói về những mùi hương rất riêng của Việt Nam có khả năng neo lại rất lâu trong tâm trí. Đó là mùi hoa sữa trên những con phố Hà Nội khi thu về, một hương thơm lạ lùng có thể khiến người chưa quen cảm thấy choáng ngợp nhưng với nhiều người Hà Nội lại là dấu hiệu của mùa, của phố và ký ức đã đi cùng năm tháng...
Tôi nhận ra Charlie Win đặc biệt thích nói về các mùi hương. Nhìn cách anh say sưa nhắc đến hương lúa chín hay mùi cơm mới vừa chín tới - thứ hương mà anh nhận xét là “mộc mạc nhưng mang theo hơi ấm gia đình và cảm giác đủ đầy” - tôi hiểu rằng tình yêu của anh với Việt Nam không bắt đầu từ những điều lớn lao, mà từ những cảm nhận rất đỗi đời thường.
Từ những mùi hương “đặc trưng Việt Nam”, cuộc trò chuyện lại chuyển sang ẩm thực. Anh kể rằng mình vẫn thích ngồi ở những quán ăn nhỏ, quan sát cách người Việt thưởng thức một bát phở, một ổ bánh mì hay những món quà vặt ven đường. Càng ở Việt Nam lâu, anh càng nhận ra đằng sau những điều bình dị ấy là cả một nếp sống được bồi đắp qua nhiều thế hệ. Từ cách người Việt nâng niu những sản vật bình dị của mùa màng đến những dịp gia đình quây quần bên nhau mỗi khi Tết đến, Xuân về.
Cũng từ đó, anh nhìn nhận đằng sau mỗi món ăn ngoài hương vị còn là khí hậu, thổ nhưỡng, tập quán sinh hoạt, sự khéo léo của người Việt. Theo Charlie, chính những điều ấy mới làm nên sức hấp dẫn bền lâu của một đất nước mà chỉ khi có đủ thời gian để sống, trải nghiệm và quan sát, người ta mới có thể cảm nhận hết những nét tinh tế của nó. “Việt Nam đã níu chân tôi từ những điều nhỏ bé”, Charlie Win bày tỏ.
Charlie đã trải nghiệm gần hết dải đất hình chữ S. Tuy nhiên, khi được hỏi đâu là điểm đến anh yêu thích nhất, câu trả lời lại không nằm ở một địa danh cụ thể. Theo Charlie, điều đọng lại trong anh sau mỗi chuyến đi thường không phải là cảnh đẹp mà là những trải nghiệm và những con người anh có cơ duyên được gặp gỡ.
Theo Charlie, thay vì cố gắng đi thật nhiều, mỗi người nên ở lại lâu hơn một chút, trải nghiệm nhiều hơn một chút và trò chuyện với người dân địa phương nhiều hơn một chút. Chỉ khi đó, chuyến đi mới thực sự có ý nghĩa.
Quan điểm ấy thể hiện rất rõ trong cách Charlie trải nghiệm các điểm đến. Anh không quá quan tâm đến việc phải ghé thật nhiều nơi hay “check-in” những điểm đang “hot”. Thay vào đó, anh dành thời gian ở lại lâu hơn tại một địa điểm để quan sát và trò chuyện với người dân địa phương.
Anh thích ngồi ở một quán cà phê, dành hàng giờ quan sát dòng người qua lại và cảm nhận nhịp sống thường nhật của địa phương. Hoặc thay vì mua một món đồ lưu niệm được làm sẵn, anh chọn cách cùng làm sản phẩm với những người thợ. Thành phẩm không thật hoàn hảo, nhưng đến giờ vẫn được anh giữ lại như một kỷ niệm đặc biệt về mỗi chuyến đi.
“Tôi nghĩ điều đáng nhớ nhất của một chuyến đi không phải là mình đã đi được bao nhiêu nơi, mà là mình đã thực sự trải nghiệm được điều gì ở đó”, Charlie nói.
Charlie đặc biệt quan tâm đến các chương trình du lịch gắn với văn hóa. Anh tin rằng một điểm đến chỉ thực sự hấp dẫn khi du khách có cơ hội kết nối với đời sống bản địa thay vì chỉ tham quan và chụp ảnh. Trong mắt anh, những làng nghề truyền thống, những tập quán sinh hoạt, những câu chuyện được lưu truyền qua nhiều thế hệ chính là tài sản quý giá nhất mà du lịch có thể giới thiệu với du khách. “Việt Nam chẳng cần thay đổi gì cả, hãy giữ nguyên như thế, tôi thích như vậy hơn”, Charlie Win nhấn mạnh.
Trong cuộc trò chuyện, Charlie nhiều lần nhắc đến sự nhiệt thành, hiếu khách và thân thiện mà anh cảm nhận được ở khắp mọi nơi.
Charlie cho biết, những năm gần đây, anh dành thời gian tìm hiểu về Phật giáo và đọc các tác phẩm của Thiền sư Thích Nhất Hạnh. Những suy ngẫm về chánh niệm, sự hiện diện và cách sống tỉnh thức đã mang đến cho anh nhiều góc nhìn mới. Nếu như những ngày đầu đến Việt Nam, anh tiếp cận đất nước này bằng sự tò mò của một người nước ngoài thì càng về sau, hành trình ấy càng trở thành một quá trình khám phá sâu hơn về đời sống tinh thần.
Từng nghĩ có thể mình sẽ gắn bó lâu dài với một quốc gia khác trong khu vực. Thế nhưng cuối cùng, Việt Nam mới là nơi giữ chân Charlie Win suốt gần 16 năm qua. Đó không phải quyết định được đưa ra trong một khoảnh khắc đặc biệt nào. Nó giống như cách anh tìm hiểu về sen, về trà hay những câu tục ngữ Việt Nam, để rồi đến một ngày, những điều tưởng chừng rất đỗi bình dị ấy đã trở thành một phần không thể thiếu trong cuộc sống của anh.
