Đi lên từ thất bại cho đến tiềm năng kinh tế
Chia sẻ về hành trình startup từ mô hình chăn nuôi cà cuống, Hoàng Anh (sinh năm 1990 ngụ tại Ngọc Thụy, Long Biên, Hà Nội) đã chia sẻ rằng, trong quá khứ, Long Biên có nhiều ruộng đồng, và từ khi còn nhỏ, anh đã có mối liên kết mật thiết với ruộng đồng, trong đó có cả cà cuống. Tuy nhiên, do sự biến đổi của môi trường sống, các con cà cuống hoang dã dần dần biến mất khỏi tự nhiên.
Hoàng Anh rất yêu thích việc chăn nuôi những loại như cà cuống, vì vậy anh đã thử sức với việc nuôi chúng. Ba năm trước, Hoàng Anh đã thuyết phục Trần Tuấn Anh (sinh năm 1987) tham gia cùng thực hiện ý tưởng của mình. Ban đầu, gia đình đã phản đối và không cho phép chăn nuôi, tuy nhiên, anh vẫn kiên định và quyết tâm hiện thực hóa ý tưởng ấy.
Nhận thấy đây là một cơ hội tốt để startup, anh quyết tâm đầu tư 100 triệu đồng để nhập con giống cà cuống từ Campuchia. Tuy nhiên, anh đã trải qua nhiều khó khăn khi thực hiện việc nuôi cà cuống một cách chuyên nghiệp. Anh chia sẻ: "Khi mới bắt đầu nuôi, vì thiếu kinh nghiệm và không có mô hình tham khảo, số lượng cà cuống bị chết nhiều. Hơn nữa, việc cung cấp thức ăn cho cà cuống cũng gặp nhiều vấn đề, đôi khi cá nuôi chết hàng chục kg và gây mùi hôi khắp nhà, làm tôi cảm thấy nản lòng. Bố mẹ còn khuyên tôi từ bỏ công việc này vì mọi thứ rất khó khăn".
Sau khi mài mò và tìm hiểu, anh đã phát hiện ra nhiều nguyên nhân dẫn đến tình trạng chết liên tục trong đàn cà cuống của mình. Một nguyên nhân là khi môi trường thay đổi, loài côn trùng này dễ bị hoảng loạn và tấn công, ăn thịt nhau. Ngoài ra, nguồn nước không đảm bảo cũng góp phần làm cho chúng mắc bệnh. Hoàng Anh cho biết: "Sau khi hiểu được vấn đề này, tôi chỉ sử dụng nước giếng khoan trong việc nuôi cà cuống. Nếu dùng nước máy, tôi phải để nước phơi nắng một ngày để loại bỏ clo. Đồng thời, tôi đã tạo ra các khu vực che chắn bằng vật liệu nilon để cà cuống có những nơi trú ẩn".
Kinh nghiệm chăn nuôi cà cuống của chủ trang trại 9X
Chủ trang trại tiết lộ rằng việc cung cấp thức ăn cho cà cuống không phức tạp. Chỉ cần mua cá nhỏ hoặc ếch nhái nhỏ và thả vào bể, chúng sẽ tự săn mồi. Tuy nhiên, điều quan trọng là phải duy trì một lượng thức ăn ổn định và cân bằng với số lượng cà cuống đang nuôi trong bể.
Mỗi bể nuôi cà cuống của anh Hoàng Anh có khoảng 70-100 con, tương đương với 100 con cá nhỏ. Loài côn trùng này chỉ săn mồi sinh vật sống, vì vậy Hoàng Anh phải kiểm tra và loại bỏ cá chết hàng ngày.
Theo thông tin được biết, cà cuống là một loài có khả năng sinh sản nhanh chóng, có thể đẻ quanh năm. Trung bình, khoảng cách giữa mỗi lần đẻ là từ 1 đến 1,5 tháng/lứa. Mỗi cổ cà cuống chứa khoảng 100 quả trứng và sau khoảng 1 tuần, những quả trứng này sẽ nở thành ấu trùng. Thời gian từ khi trứng nở đến khi sản phẩm cà cuống có thể được bán là khoảng 45 ngày, còn để nuôi để tiếp tục sinh sản thì mất khoảng 75 ngày.
Nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho quá trình sinh sản của cà cuống, Hoàng Anh đã thêm các cọc gỗ vào bể nuôi. Anh giải thích rằng các cọc gỗ này được đặt để cho cà cuống đực leo lên và tiết ra tinh dầu hấp dẫn để thu hút cà cuống cái tới giao phối. Cà cuống cũng đẻ trứng trên các cọc này, và việc ấp trứng sẽ được đảm nhận bởi con đực. Tuy nhiên, chúng sẽ cố gắng tiêu diệt trứng của cà cuống khác và thay thế bằng trứng của chúng. Vì vậy, để tránh việc phá hủy trứng, cần phải tách những con cái chưa đẻ ra một bể riêng.
"Nuôi cà cuống không phức tạp, nhưng nuôi đàn cà cuống thì không dễ dàng bởi chúng là loài rất nhạy cảm với môi trường, đặc biệt là thuốc trừ sâu. Để nuôi cà cuống thành công, cần chọn một vị trí thoáng mát và đảm bảo nguồn nước không bị ô nhiễm. Người nuôi cần theo dõi sát quá trình sinh trưởng và sinh sản của cà cuống để điều chỉnh chăm sóc phù hợp và đạt được hiệu quả tốt nhất.
Tôi sử dụng nước từ giếng khoan để nuôi cà cuống, hệ thống tuần hoàn nước giúp đảm bảo nước trong bể luôn sạch, tạo điều kiện thuận lợi cho sự phát triển và sinh trưởng của cà cuống", Hoàng Anh chia sẻ.
Theo ý kiến của Hoàng Anh, thức ăn cho cà cuống bao gồm các loại thực phẩm tươi sống như cá, ếch, nhái con. Do đó, khi thức ăn không được tiêu thụ hết, có nguy cơ ô nhiễm nguồn nước. "Để đảm bảo nước nuôi cà cuống luôn sạch, người nuôi phải thường xuyên thay nước. Ngoài ra, trong quá trình phát triển từ khi nở trứng cho đến khi trưởng thành, cà cuống trải qua 5 giai đoạn lột xác, và người nuôi phải dành thời gian để loại bỏ xác tạo ra trong mỗi lần lột xác", Hoàng Anh nói.
Để phân biệt giữa cái và đực, một đặc điểm là khi trưởng thành, con cái sẽ lớn gần gấp đôi so với con đực. Tuy nhiên, cà cuống cái không có bọc tinh dầu, trong khi con đực có hai bọc tinh dầu nằm ở hai bên hông của cặp chân thứ ba, tính từ đầu xuống", Hoàng Anh cho biết.
Một mẹo mà anh chia sẻ để đạt hiệu quả kinh doanh tốt hơn là người nuôi nên bắt đầu từ con giống, duy trì số lượng cặp con giống ổn định và phân bố đều.
Sau một năm cố gắng không ngừng, Hoàng Anh cuối cùng đã bán thành công lứa cà cuống đầu tiên. Hiện nay, khu nuôi cà cuống của anh đã mở rộng hơn với hơn 60m2 diện tích bể nuôi tại Đông Anh. Mỗi tháng, anh có thể đưa ra thị trường khoảng 1000-2000 con cà cuống.
Thời khắc ‘’gặt hái quả ngọt’’
Theo Hoàng Anh, cà cuống đực khi còn sống có giá bán là 50.000 đồng/con, và 1kg thường chứa từ 80-100 con. Đối với khách hàng mua buôn hoặc mua hàng thường xuyên, giá bán có thể thay đổi. Sau khi trừ đi tất cả các chi phí, anh ước tính lợi nhuận hàng tháng khoảng từ 20 - 50 triệu đồng, và doanh thu hàng năm ước tính khoảng nửa tỷ đồng. Ngoài việc nuôi cà cuống giống và thu hoạch thịt, Hoàng Anh đã tập trung mạnh vào việc sản xuất và chế biến nước mắm từ cà cuống để mang đến sự đa dạng cho các sản phẩm từ cà cuống, từ đó tăng giá trị và có nguồn tiêu thụ ổn định hơn. Hoàng Anh cho biết, người tiêu dùng hiện nay chủ yếu biết đến các sản phẩm chế biến từ thịt cà cuống như hấp, chiên... do thịt và trứng cà cuống có chứa nhiều lipid, protein và các loại vitamin. Tuy nhiên, giá trị cốt lõi nằm ở phần túi tinh dầu của con cà cuống.
Nhận thấy điều này, ngoài việc bán cà cuống giống và thịt, Hoàng Anh đã nhận ra tiềm năng của nước mắm cà cuống, một sản phẩm có thể giữ được tinh dầu đặc trưng và mang đến hương vị thơm ngon, độc đáo được thị trường chấp nhận. Do đó, anh đã đẩy mạnh việc sản xuất và chế biến nước mắm từ cà cuống để mang đến sự đa dạng cho các sản phẩm từ cà cuống, từ đó tăng giá trị và có nguồn tiêu thụ ổn định hơn.
Mô hình chăn nuôi cà cuống của 9X Hoàng Anh không chỉ mang lại cơ hội phát triển kinh tế mà còn mở ra nhiều cơ hội việc làm cho bà con. Việc nuôi và chế biến cà cuống, cùng với sản xuất nước mắm từ cà cuống, không chỉ tạo ra một nguồn thu nhập mới mà còn thúc đẩy sự phát triển kinh tế địa phương. Điều này có thể giúp tăng cường cuộc sống và nâng cao thu nhập cho nhiều người dân trong khu vực. Ngoài ra, việc sử dụng nguồn tài nguyên tự nhiên như cà cuống và phát triển các sản phẩm có giá trị gia tăng cũng đóng góp vào bảo vệ môi trường và bền vững trong việc sử dụng tài nguyên.
